Er is iets aan de hand met telefoonprijzen, en het is geen inbeelding. Toestellen die twee jaar geleden rond de driehonderd euro zaten, kosten nu dertig tot vijftig euro meer. In het middensegment is dat procentueel flink.
De verleiding is groot om naar de winkel te wijzen. Toch zit de oorzaak verderop in de keten, en het helpt om te weten waar — want het verandert hoe je het beste kunt kopen.
Het geheugen is de boosdoener
In elke telefoon zitten twee soorten geheugen. Het werkgeheugen, dat apps draaiende houdt terwijl je ze gebruikt. En de opslag, waar je foto’s en apps blijvend staan.
Beide worden gemaakt in een handvol fabrieken wereldwijd, en die fabrieken hebben de afgelopen jaren hun capaciteit grotendeels verlegd naar iets anders: de datacentra waar kunstmatige intelligentie op draait. Die slokken geheugen op in hoeveelheden waar de telefoonindustrie niet tegenop biedt.
Het gevolg is simpele schaarste. Minder geheugen beschikbaar voor telefoons, hogere inkoopprijs per chip, hogere kostprijs per toestel.
Waarom juist de goedkopere toestellen het hardst geraakt worden
Dit is het onderdeel dat de meeste mensen verrast. Je zou verwachten dat dure toestellen het meest lijden, want daar zit het meeste geheugen in.
Het werkt andersom. Bij een toestel van twaalfhonderd euro is het geheugen een klein deel van de kostprijs; een prijsstijging van tien euro per chip verdwijnt in de marge. Bij een toestel van tweehonderdvijftig euro is dezelfde stijging een veel groter deel van het geheel, en die moet ergens vandaan komen.
Fabrikanten hebben dan twee keuzes: de prijs verhogen, of minder geheugen in het toestel stoppen. Beide gebeuren. En die tweede is vervelender dan de eerste, want een toestel met krap geheugen voelt na twee jaar merkbaar trager.
Wat dit betekent voor wat je koopt
Hier wordt het praktisch, en ons advies is op dit punt veranderd ten opzichte van een paar jaar geleden.
Vroeger konden we met droge ogen zeggen: neem de instapvariant, dat is genoeg. Nu zeggen we iets anders. Als je twijfelt tussen twee opslagvarianten van hetzelfde toestel, kies de grotere. Niet omdat je die ruimte vandaag nodig hebt, maar omdat bijkopen later niet kan en upgraden duur is geworden.
Datzelfde geldt voor werkgeheugen. Een toestel met krap werkgeheugen draait vandaag prima en voelt over drie jaar traag, omdat apps zwaarder worden terwijl jouw toestel hetzelfde blijft.
Dat is geen verkooppraatje om je naar een duurdere variant te duwen. Het is de uitkomst van wat we mensen zien terugbrengen.
Wat dit betekent voor wanneer je koopt
Wachten op prijsdalingen heeft in deze markt weinig zin. De schaarste die dit veroorzaakt is geen tijdelijke verstoring die volgend kwartaal voorbij is; de vraag uit datacentra groeit eerder dan dat die afneemt.
Dat betekent niet dat je nu moet kopen. Het betekent dat uitstellen je waarschijnlijk niets oplevert — en dat je dus gewoon kunt kopen wanneer je het nodig hebt, zonder het gevoel dat je het verkeerde moment kiest.
En de tweedehandsmarkt?
Als nieuwe toestellen duurder worden, stijgt de waarde van wat er al is. Dat merk je aan twee kanten.
Je oude toestel is meer waard bij inruil of verkoop dan je waarschijnlijk denkt. En een toestel van een generatie terug is relatief gezien een betere koop geworden dan voorheen.
Wij verkopen zelf alleen nieuwe toestellen, dus we hebben er geen belang bij om dit te zeggen: als je budget krap is, is een vorig model vaak verstandiger dan de nieuwste met te weinig geheugen.
Wat je hier niet aan kunt doen
Eerlijk is eerlijk: dit is een markt waar jij geen invloed op hebt, en wij ook niet. Wie belooft dat hij de prijsstijging kan opvangen, verkoopt je iets anders dan de waarheid.
Wat wij wel kunnen doen is eerlijk zijn over wat je werkelijk nodig hebt. Dat is soms minder toestel dan je dacht en soms meer geheugen dan je van plan was — en die twee gaan vaker samen dan je zou verwachten.
Waarom dit niet voorbijgaat zoals eerdere schaarste
De telefoonbranche heeft vaker met tekorten te maken gehad. Tijdens de chipcrisis een paar jaar geleden liepen levertijden op en stegen prijzen, en daarna normaliseerde het weer.
Deze situatie is anders, en het verschil zit in waar de vraag vandaan komt. Toen ging het om een tijdelijke verstoring van de productie: fabrieken lagen stil, en zodra ze weer draaiden loste het zich op.
Nu is de productie op orde maar is er een nieuwe afnemer bijgekomen die structureel groeit en bereid is meer te betalen dan telefoonfabrikanten. Zolang dat zo blijft, is er geen mechanisme dat de prijs vanzelf terugbrengt. Fabrieken bouwen bij, maar dat duurt jaren.
Dat is een onprettige boodschap, en we schrijven hem liever op dan dat we doen alsof het meevalt.
Waar je het nog niet ziet, en waar wel
De prijsstijging is niet gelijkmatig verdeeld, en dat maakt het verwarrend.
Bij toptoestellen valt het nauwelijks op. Daar is geheugen een klein deel van de kostprijs, en fabrikanten hebben er ruimte om het op te vangen zonder de prijs te wijzigen.
Bij toestellen in het middensegment zie je het in de specificaties in plaats van op het prijskaartje: hetzelfde bedrag, maar minder opslag dan het vergelijkbare model van vorig jaar. Dat is de stillere variant van een prijsverhoging en ook de vervelendste, omdat je hem pas merkt als je toestel sneller vol zit dan verwacht.
En bij instaptoestellen zie je het gewoon in euro’s.
Daarom is ons advies om bij een aankoop expliciet naar de opslag te kijken en die te vergelijken met wat hetzelfde geld vorig jaar opleverde. Dat is tegenwoordig een relevantere vergelijking dan de prijs alleen.
Samengevat
Telefoons worden duurder door geheugenschaarste die buiten de telefoonindustrie wordt veroorzaakt. Dat raakt betaalbare toestellen harder dan dure. Wachten helpt niet, maar bewust kiezen wel: liever een eenvoudiger toestel met ruim geheugen dan een duurder toestel dat krap is bemeten.
Twijfel je over welke variant bij je past? Stuur ons een bericht. We rekenen het gewoon met je door.
